Rozwój podmiotów ekonomii społecznej

Finansowe wspieranie podmiotów ekonomii społecznej (PES) stanowi bardzo istotną część misji BGK, którą są działania na rzecz zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego kraju. Program rozwoju ekonomii społecznej, realizowany przez BGK nieprzerwanie od 2012 r., ma na celu zwiększenie liczby przedsiębiorstw społecznych korzystających ze zwrotnych instrumentów finansowych. Zapewniając dostęp do źródeł finansowania działalności, wzmacniamy ekonomizację tych przedsiębiorstw, a co za tym idzie uniezależniamy je od systemu dotacyjnego.

Takie podmioty mają dużą potrzebę finansowania, ale mocno ograniczone możliwości skorzystania z oferty banków komercyjnych. Ich kondycja finansowa wynika ze specyfiki działalności, w której cele społeczne przeważają nad ekonomicznymi. Są mniej konkurencyjne niż przedsiębiorstwa działające głównie dla zysku, np. z powodu zatrudniania osób z niepełnosprawnościami oraz takich, które z różnych względów nie odnajdują się na otwartym rynku pracy, jak osoby zagrożone wykluczeniem lub marginalizacją społeczną. Dla zdecydowanej większości PES projekty realizowane przez BGK to jedyna możliwość pozyskania finansowego wsparcia na warunkach akceptowalnych i korzystnych dla tych podmiotów. Bank realizuje wsparcie dla PES ze środków powierzonych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (PO KL 2007–2013 oraz PO WER 2014–2020), jak również ze środków pochodzących ze spłaty pożyczek udzielonych PES-om w ramach projektu pilotażowego (PO KL). BGK jest także partnerem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które realizuje ogólnopolski projekt mający na celu wyróżnianie najlepszych przedsiębiorstw społecznych oraz jednostek samorządu terytorialnego zaangażowanych w tworzenie i rozwój PES, poprzez nadawanie im certyfikatu „Znak Jakości Ekonomii Społecznej i Solidarnej”. Najlepsze podmioty spośród laureatów konkursu o przyznanie certyfikatu wspiera finansowo także Fundacja BGK im. J.K. Steczkowskiego.

Dotychczasowe zaangażowanie BGK na rzecz rozwoju PES można wyrazić w liczbach, wg stanu na 31.12.2019 r. (łącznie dla PO KL i PO WER):

896
liczba wspartych PES
1244
liczba udzielonych pożyczek
122,24
mln
wartość udzielonych pożyczek
1094
liczba miejsc pracy utworzonych dzięki wykorzystaniu pożyczki BGK
400
tys.
wartość zrealizowanego doradztwa na rzecz PES w ramach pilotażu PO KL
330
tys.
wartość zrealizowanego doradztwa w ramach projektu BGK w partnerstwie z MRPiPS
65
liczba PES nagrodzonych dotychczas certyfikatem „Znak Jakości Ekonomii Społecznej i Solidarnej”, w tym 6 najlepszych wspartych finansowo przez Fundację BGK im. J.K. Steczkowskiego

Program pożyczkowy dla PES realizowany jest przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach Krajowego Funduszu Przedsiębiorczości Społecznej. Jest to pierwszy program w Polsce, w którym do wsparcia podmiotów ekonomii społecznej w formie instrumentów zwrotnych wykorzystano środki z Europejskiego Funduszu Społecznego. Tanie pożyczki przeznaczone są m.in. dla spółdzielni socjalnych, spółdzielni pracy, inwalidów i niewidomych, organizacji pozarządowych, ale również spółek prawa handlowego prowadzących działalność not for profit (działają nie dla zysku, a środki finansowe przeznaczają wyłącznie na potrzeby funkcjonowania i realizacji celów statutowych) oraz podmiotów reintegracyjnych. Program ma charakter ogólnopolski.

Podmioty ekonomii społecznej w ramach Krajowego Funduszu Przedsiębiorczości Społecznej mogą starać się o:

Niskooprocentowane pożyczki:

  • wartość jednostkowej pożyczki:
    • na start, do 100 tys. zł – dla podmiotów działających nie dłużej niż 12 miesięcy,
    • na rozwój, do 500 tys. zł – dla podmiotów działających dłużej niż 12 miesięcy;
  • karencja w spłacie kapitału pożyczek – do 6 miesięcy;
  • okres spłaty:
    • pożyczka na start – maksymalnie 5 lat;
    • pożyczka na rozwój – maksymalnie 7 lat;
  • brak opłat i prowizji z tytułu udzielenia pożyczki.

Gwarancje (dostępne do 31.12.2019 r.):

  • maksymalna kwota jednostkowej gwarancji – do 500 tys. zł (gwarancja może być udzielona do wysokości 80% wykorzystanej kwoty kredytu);
  • maksymalny okres gwarancji – 102 miesiące (dla gwarancji zabezpieczających kredyty obrotowe, przeznaczone na finansowanie bieżącej działalności PES), a w przypadku kredytów inwestycyjnych do 123 miesięcy;
  • prowizja za udzielenie gwarancji – 0,5% kwoty gwarancji płatne jednorazowo (na cały okres obowiązywania gwarancji);
  • jeden PES może skorzystać z gwarancji o łącznej wysokości do 1 mln zł.

Z pożyczek najczęściej finansowane są remonty, modernizacja i adaptacja lokali na potrzeby prowadzonej działalności, zakup maszyn i urządzeń umożliwiających rozszerzenie prowadzonej działalności, zakup sprzętu i wyposażenia ośrodków diagnostyczno-terapeutycznych, wyposażenia żłobków i przedszkoli (w tym specjalistycznych, np. dla dzieci z autyzmem), wyposażenia nowych miejsc pracy, zakup środków transportu. Statystyki BGK pokazują, że pozyskane wsparcie PES często przeznaczają też na pokrycie kosztów niezbędnych do zachowania płynności finansowej i operacyjnej.

Rozwiązania w ramach pakietu pomocowego BGK dla podmiotów ekonomii społecznej dotkniętych COVID-19

  • karencja w spłacie kapitału dodatkowo do 6 miesięcy
  • wakacje kredytowe (zawieszenie spłaty rat kapitałowych lub kapitałowo-odsetkowych) do 6 miesięcy
  • obniżenie oprocentowania na okres do 12 miesięcy
  • wydłużenie okresu spłaty do 12 miesięcy
  • wydłużenie okresu utworzenia miejsca pracy maksymalnie do 12 miesięcy

Certyfikat: „Znak Jakości Ekonomii Społecznej i Solidarnej”

Wypełniając swoją misję społeczną, BGK udziela również partnerskiego wsparcia Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w realizacji projektu „System certyfikacji znakami jakości dla podmiotów ekonomii społecznej i jednostek samorządu terytorialnego”. Celem projektu jest stworzenie ogólnopolskiego systemu certyfikacji dla sektora ekonomii społecznej i jednostek samorządu terytorialnego zaangażowanych w tworzenie i rozwój podmiotów ekonomii społecznej.

Konkurs o przyznanie certyfikatu Znaku Jakości Ekonomii Społecznej i Solidarnej stanowi dla PES i JST doskonałą okazję do zaprezentowania swojej działalności i zaangażowania na rzecz ekonomii społecznej. Wyróżniane są w nim podmioty, które z największymi sukcesami łączą działalność ekonomiczną ze społecznym zaangażowaniem, oraz samorządy, które dostrzegają na swoim terenie możliwość rozwiązania części problemów społecznych poprzez powoływanie i wsparcie PES. Certyfikaty potwierdzają wysoką jakość usług i produktów dostarczanych przez sektor ekonomii społecznej oraz zaangażowanie JST w poprawę jakości życia mieszkańców.

Fundacja BGK im. J.K. Steczkowskiego od wielu lat jest zaangażowana w rozwój sektora ekonomii społecznej w Polsce. W ramach dorocznego konkursu organizowanego przez MRPiPS wspólnie z BGK oraz Fundacją „Nowy Staw” z Lublina Fundacja BGK przyznaje nagrody pieniężne dla najlepszych spośród laureatów certyfikatu „Znak Jakości Ekonomii Społecznej i Solidarnej”.

Przykładowi laureaci, którzy otrzymali Nagrody Fundacji BGK:

Stowarzyszenie na Rzecz Osób Niepełnosprawnych „RAZEM w Radomiu., które w 2010 r. utworzyło pierwsze w Radomiu Przedszkole Niepubliczne „Kraina Radości” dla dzieci niepełnosprawnych. Prowadzi także żłobek integracyjny oraz restaurację.

Fundacja Rozwoju Warmii i Mazur w Iławie  działająca na rzecz rozwoju obywatelskiego, gospodarczego i kulturalnego lokalnej społeczności poprzez inicjowanie i prowadzenie różnorodnych projektów.

Spółdzielnia Socjalna „Kuźnia Talentów im. Stanisława Staszica specjalizująca się w produkcji pierogów, zarówno tradycyjnych, jak i nowatorskich. Drugim filarem działalności Spółdzielni są mobilne usługi myjnią parową, m.in.: pranie tapicerki samochodowej, meblowej, dywanów.

Fundacja pomocy rodzinie „Człowiek w potrzebie, prowadząca restaurację „Different”, czyli jedyną w Polsce restaurację w ciemności, obsługiwaną przez  niewidomych kelnerów.