Zgodnie z „Raportem o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce” (Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa, czerwiec 2019) polski sektor przedsiębiorstw jest zdominowany przez mikroprzedsiębiorstwa, których udział w strukturze wszystkich przedsiębiorstw wynosi aż 96,5%.

Mają one największy spośród wszystkich grup przedsiębiorstw udział w tworzeniu PKB – 31%. Małe firmy stanowią 2,6% polskiego sektora przedsiębiorstw, a ich udział w tworzeniu PKB wynosi 8%. Dla średnich firm liczby te wynoszą odpowiednia 0,7% i 11%. To właśnie do przedsiębiorców z sektora MŚP, stanowiącego łącznie ok. 99,8% liczby przedsiębiorstw w Polsce, kierowana jest oferta instrumentów zwrotnych.

BGK wspiera rozwój konkurencyjności firm z sektora MŚP poprzez dystrybucję instrumentów zwrotnych, nisko oprocentowanych pożyczek unijnych, poręczeń i wejść kapitałowych. Instrumenty te, potocznie nazywane pożyczkami unijnymi, są odpowiedzią na zapotrzebowanie rynku związane ze zwiększonym dostępem do finansowania zewnętrznego. Najmłodsze przedsiębiorstwa, czyli start-upy, korzystają zwykle z kapitału własnego, tzn. z wkładu bezpośrednich założycieli i wspólników. W miarę rozwoju przedsiębiorstwa rośnie jego zapotrzebowanie na kapitał i środki własne przestają wystarczać – firmy są wtedy zmuszone sięgać po zewnętrzne źródła finansowania. Mikro- i małe przedsiębiorstwa, szczególnie w pierwszych latach działalności, są szczególnie wrażliwe na problem niedostępności dodatkowego wsparcia finansowego, ze względu na brak historii kredytowej i biznesowej oraz niewielkie zabezpieczenie (lub jego brak).

Odpowiedzią na potrzebę finansowania polskich MŚP są instrumenty zwrotne, takie jak pożyczki unijne, poręczenia i wejścia kapitałowe. Dane za 2019 r. pokazują, że niemal 67% instrumentów zwrotnych udzielonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz instytucje wybrane do dystrybucji tych środków zostało w tym roku przeznaczonych na wsparcie inwestycji właśnie mikroprzedsiębiorstw. BGK umożliwia dostęp do kapitału na warunkach korzystniejszych niż komercyjne, dlatego firmy chętniej korzystają z tego rodzaju finansowania, zmniejszając tym samym swoje zapotrzebowanie na środki inwestycyjne i poprawiając swoją pozycję i potencjał konkurencyjny. Instrumenty zwrotne oferowane przez bank, a dystrybuowane przez instytucje finansujące, są produktami dopasowanymi do potrzeb konkretnych grup odbiorów, sektorów czy regionów.

BGK umożliwia finansowanie ze środków pochodzących z Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) na lata 2014–2020. Instrumenty zwrotne ze względu na swój charakter mogą zostać wykorzystane wielokrotnie: po ich spłacie mogą z nich skorzystać kolejne podmioty. Ponadto szeroki katalog dopuszczalnych inwestycji oraz możliwość przeznaczania środków na cele obrotowe sprawia, że w ramach instrumentów zwrotnych możliwe jest finansowanie wszelkich ekonomicznie uzasadnionych przedsięwzięć gospodarczych. Ze względu na długi okres spłaty pożyczek przedsiębiorcy mają możliwość racjonalnie zaplanować swoje wydatki inwestycyjne, dzięki czemu nie muszą obawiać się strat.

6,5
mld
alokacja na instrumenty zwrotne z RPO 2014-2020
7254
umów z przedsiębiorcami na udzielenie finansowania zwrotnego z RPO 2014–2020 zostało podpisanych w 2019 r.
1,45
mld
łączna kwota finansowania udzielonego polskim przedsiębiorcom w 2019 r. na inwestycje zwiększające konkurencyjność i poprawiające ich sytuację gospodarczo-ekonomiczną

Z instrumentów zwrotnych udzielanych przez BGK podmiotom z sektora MŚP w 2019 r. skorzystały przede wszystkim mikroprzedsiębiorstwa, które otrzymały 66,86% środków (małe firmy 25,41%, średnie – 7,74%).

budow budow

Odpowiadając na potrzeby rynku, BGK oferuje instrumenty zwrotne, dzięki którym przedsiębiorcy mogą np. zakupić maszyny i urządzenia poszerzające skalę ich działalności lub wzbogacające ją o nowe produkty i usługi. Według kodów PKD przedsiębiorcy korzystający z pożyczek reprezentują głównie branżę przetwórstwa przemysłowego, budownictwa oraz handel hurtowy i detaliczny. Liczbę udzielonych wsparć według podziału na poszczególne sektory gospodarki prezentuje poniższe zestawienie.

Pożyczki unijne dają firmom możliwość rozwoju także w obszarze inwestycji związanych z rewitalizacją, poprawą efektywności energetycznej, termomodernizacją czy zastosowaniem odnawialnych źródeł energii.

Co ważne i warte podkreślenia, BGK wspiera nie tylko doświadczonych przedsiębiorców, ale również firmy stawiające pierwsze kroki w biznesie. W ofercie banku znajdują się pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej, przeznaczone dla osób pozostających bez pracy i nieaktywnych zawodowo. Pozwalają one zaktywizować osoby powyżej 30. roku życia znajdujące się w trudnej sytuacji na rynku pracy, osoby powyżej 50. roku życia, długotrwale bezrobotnych, osoby z niepełnosprawnością oraz o niskich kwalifikacjach zawodowych.

W ten sposób BGK wychodzi naprzeciw problemowi społecznemu, jakim jest bezrobocie oraz zagrożenie wykluczeniem wspomnianych grup z rynku pracy.

Według danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w 2012 r. liczba zarejestrowanych osób bezrobotnych wynosiła 2,137 mln, a w 2019 r. 866,4 tys., co oznacza spadek aż o 60%. Pożyczki udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego pomagają niwelować poziom bezrobocia: umożliwiają podjęcie pracy lub działalności gospodarczej, umożliwiają pracodawcom tworzenie dodatkowych miejsc pracy, a ponadto zapewniają osobom bez zatrudnienia dodatkowe szkolenia doradcze, zwiększające ich kompetencje.

Udzielone w 2019 r. pożyczki wg sektora

Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 3
Budownictwo 994
Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 46
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 111
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 479
Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 293
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 173
Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 287
Edukacja 187
Górnictwo i wydobywanie 22
Handel hurtowy i detaliczny 1470
Informacja i komunikacja 102
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 445
Pozostała działalność usługowa 431
Przetwórstwo przemysłowe 1147
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 59
Transport i gospodarka magazynowa 362
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 13
Zakwaterowanie; usługi gastronomiczne 630
Razem 7254

Udzielone w 2019 r. pożyczki wg województw

Dolnośląskie 609
Kujawsko-Pomorskie 271
Lubelskie 428
Lubuskie 234
Łódzkie 589
Małopolskie 633
Mazowieckie 214
Opolskie 288
Podkarpackie 505
Podlaskie 214
Pomorskie 725
Świętokrzyskie 441
Warmińsko-Mazurskie 381
Wielkopolskie 1367
Zachodniopomorskie 355
Razem 7254

Rozwiązania w ramach pakietu pomocowego BGK dla przedsiębiorców dotkniętych COVID-19

  • dodatkowa, co najmniej 6-miesięczna karencja w spłacie kapitału
  • 4-miesięczne wakacje kredytowe w spłacie zobowiązań
  • obniżenie oprocentowania pożyczek
  • brak podwyższonych odsetek w odniesieniu do zaległości wynikających z COVID-19 oraz niepodejmowanie działań windykacyjnych przed wprowadzeniem korzystnych zmian do umowy